Nhà Hát Lớn (Hải Phòng)

Nhà hát Lớn Hải Phòng (tên gọi chính thức là Nhà hát Thành phố) là nơi tổ chức những hoạt động văn hóa, chính trị lớn của thành phố Hải Phòng.

Nhà hát được xây dựng từ thời Pháp thuộc trên nền ngôi chợ cổ của làng An Biên bị thực dân Pháp giải tỏa năm 1900. Khu vực Nhà hát Lớn được coi là khu vực trung tâm cũ của thành phố Hải Phòng, là điểm tiếp nối của ba khu vực kiến trúc Pháp – Hoa- Việt trước đây. Xung quanh Nhà hát Lớn có nhiều vườn hoa và cơ sở thương mại.

Nhà hát được thiết kế phỏng theo kiến trúc của các nhà hát Pháp thời trung cổ, quá trình xây dựng kéo dài từ năm 1904 đến 1912 mới xong và toàn bộ nguyên vật liệu được chuyển từ Pháp sang. Cùng với Nhà hát Lớn Hà Nội và Nhà hát Thành phố tại TP Hồ Chí Minh, Nhà hát Lớn Hải Phòng là một trong số ít những nhà hát được Pháp xây dựng tại Việt Nam trong giai đoạn này. Hiện tại sau nhiều lần trùng tu, sửa chữa, cơ bản Nhà hát Lớn vẫn giữ được kiến trúc ban đầu.

Chợ Sắt (Hải Phòng)

Chợ Sắt nằm ở quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng. Chợ nằm ven sông Tam Bạc, vốn là tuyến đường thủy thông thương từ Hải Phòng đi các tỉnh.

Lịch Sử

Chợ được xây dựng ở khu phố nhượng địa từ cuối thế kỷ 19 dưới thời Pháp thuộc, khi đó gọi là chợ Lớn (Grande Marché). Chợ được xây dựng bằng vật liệu chủ yếu là sắt thép nên có tên gọi là chợ Sắt.

Nhờ địa thế thuận lợi bên tuyến đường thủy từ Hải Phòng đi các tỉnh nên dưới thời Pháp thuộc chợ Sắt từng là một chợ rất sầm uất, là đầu mối buôn bán chính từNam Định lên hoặc Quảng Yên xuống, tiếng tăm có thể sánh với chợ Đồng Xuân (Hà Nội), chợ Rồng (Nam Định), chợ Đông Ba (Huế), chợ Bến Thành (Sài Gòn).

Đến thời bao cấp, đây vẫn còn là một trong những trung tâm buôn bán lớn nhất tại miền Bắc. Vào thời kỳ đó, những người buôn bán trong chợ Sắt được coi là lớp người giàu có và thành đạt về kinh tế của Hải Phòng. Chợ Sắt Hải Phòng là nơi buôn bán hưng vượng, là đầu mối bán sỉ để từ đây, nhiều mặt hàng tỏa đi khắp cả nước. Bất cứ ai đặt chân đến Hải Phòng cũng tranh thủ làm một vòng dạo qua chợ Sắt, không mua gì thì cũng đi ngắm cho mãn nhãn. Chợ Sắt trở thành niềm tự hào, kiêu hãnh của đất Cảng.

Sau sự cố cháy năm 1985 cùng tác động của với cơ chế mới thời mở cửa, ý tưởng đầu tư xây dựng mới chợ Sắt đã nhanh chóng hấp dẫn các nhà đầu tư từ Trung Quốc. Năm 1992, một dự án trị giá 15 triệu USD do Công ty Liên danh hữu hạn Hải Thành làm chủ đầu tư được Nhà nước cấp giấy phép hoạt động. Chợ cũ được phá đi và liên doanh xây lại với 2.000 gian hàng có tổng diện tích sử dụng gần 40.000 m² trên diện tích khuôn viên 13.000 m².

Sau 2 năm xây dựng, giai đoạn một với nguyên đơn thứ nhất gồm một nửa toà nhà 6 tầng trên diện tích 5.000m² đã được đưa vào sử dụng. Đây là sự kiện từng là mối quan tâm hàng đầu của giới tiểu thương rất có thế lực về tài chính tại Hải Phòng. Thời điểm ấy, để có một gian hàng trong chợ Sắt mới, hộ kinh doanh phải bỏ ra ít nhất 50-60 triệu đồng để thuê quầy. Không ít người đã phải vất vả đôn đáo ngược xuôi, cầm cố tài sản

Hiện tại

Kể từ khi được xây dựng mới, chợ ngày càng vắng khách khiến cho các gian hàng phải đóng cửa do kinh doanh thua lỗ, tổng số quầy đang còn hoạt động kinh doanh tại đây chỉ khoảng 100 hộ ^[2]. Nhiều hộ kinh doanh trong chợ Sắt trước đây giờ chuyển ra kinh doanh ở những dãy phố lân cận hoặc qua chợ Đổ (chợ Tam Bạc). Dân Hải Phòng cũng như khách thập phương cũng mất dần thói quen mua sắm ở chợ Sắt.

Sau thất bại của việc xây dựng và kinh doanh chợ giai đoạn I, một nửa diện tích còn lại đã được chuyển quyền đầu tư cho một đối tác khác là Công ty Liên danh hữu hạn Trường Thành (cũng Trung Quốc) vào năm 1997 với giá trị dự án 15 triệu USD. Tuy nhiên, giai đoạn 2 của dự án nhằm hoàn hiện thiết kế hình tròn của chợ chưa bao giờ được nhắc đến. Chợ Sắt vẫn chỉ là một nửa bán nguyệt như chiếc bánh gato cắt dở, phần còn lại được tận dụng làm khu nhà kho cho doanh nghiệp thuê. Một phần của khu đất dành cho giai đoạn 2 được mở siêu thị (Ánh Dương 2), tuy nhiên siêu thị này cũng đóng cửa sau một thời gian ngắn, khu này liên tục đổi chủ và hiện tại được chuyển thành quán ăn. Phần còn lại của khu đất này là những quầy hàng tạo thành một chuỗi liên tục với chợ Đổ. Năm 2011 những gian hàng tạm này được dẹp bỏ để xây dựng tòa nhà 2 tầng nhằm thay thế, tuy nhiên tòa nhà này ngay sau đó cũng lâm vào cảnh đìu hiu không có người thuê.

Hiện tại tầng 1 chợ Sắt chủ yếu kinh doanh các thiết bị điện dân dụng, điện tử và đồ cũ và cũng chỉ có các gian hàng sát vỉa hè hoạt động là chủ yếu. Các tầng trên hầu như bỏ hoang.

Tượng đài Nữ Tướng Lê Chân (Hải Phòng)

Lê Chân là một tướng tài của Hai Bà Trưng, được tấn phong là Thánh Chân công chúa. Bà còn được xem là người có công khai khẩn lập nên vùng đất mà ngày nay là thành thành phố Hải Phòng.

Thuở con gái, bà được tiếng là người có nhan sắc, giỏi võ nghệ lại có tài thơ phú. Thái thú Tô Định nghe danh, đòi lấy làm tỳ thiếp. Bị khước từ, Tô Định căm giận, bức hại gia đình bà. Thù nhà, nợ nước, Lê Chân ngầm đem một số người nhà, người làng đến vùng biển An Dương lập trại phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm và đánh bắt thủy hải sản tạo nên một vùng đất trù phú. 

Để vơi đi nỗi nhớ cội nguồn, bà đặt tên vùng này là An Biên trang. Cùng với phát triển sản xuất, bà chiêu mộ trai tráng để luyện binh và được sự ủng hộ của nhân dân quanh vùng. Binh sỹ của Lê Chân được huấn luyện chu đáo và có sở trường về thủy trận.

Khi Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa, Lê Chân cùng nghĩa quân ở căn cứ An Biên đã gia nhập khởi nghĩa và đã lập nên nhiều chiến công vang dội. Khởi nghĩa thành công, Lê Chân được Trưng Vương phong là Thánh Chân công chúa, giữ chức chưởng quản binh quyền nội bộ, đứng ra tổ chức, luyện tập quân sĩ, tăng gia sản xuất. Năm 43, Mã Viện lại đưa quân sang phục thù, do tình thế bất lợi căn cứ bị vỡ, Hai Bà Trưng tử trận, Lê Chân đem quân về lập căn cứ địa ở Lạt Sơn, thuộc Hà Nam ngày nay nhằm khôi phục cơ đồ. Một lần nữa, Mã Viện đem lực lượng lớn tới tấn công, nghĩa quân chống trả quyết liệt nhưng không bảo toàn được lực lượng. Cuối cùng Nữ tướng Lê Chân trầm mình xuống sông để bảo toàn danh tiết.

Sau khi bà tuẫn tiết, nhân dân An Biên (phường An Biên, quận Lê Chân ngày nay) dựng đền thờ ở xứ Đồng Mạ (khu vực đền Nghè bây giờ). Đến đời vua thời Trần Anh Tông, bà được phong là Thành hoàng xã An Biên huyện An Dương. Hàng năm, cứ đến ngày sinh mồng 8 tháng 2, ngày hóa 25 tháng chạp, ngày khánh hạ 15 tháng 8, nhân dân An Biên nô nức đến đền Nghè cùng dân lễ tưởng niệm vị nữ tướng.

Hải Phòng có một quận nội thành mang tên Bà: Quận Lê Chân.

Tượng Nữ tướng Lê Chân tọa lạc tại vườn hoa trung tâm là một biểu tượng của thành phố Hải Phòng, được khởi công xây dựng ngày 30/11/1999, khánh thành ngày 31/12/2000, tượng đúc bằng đồng, cao 7,5m - nặng 19 tấn.

Ngày 8/3/ 2007, Hội LHPN thành phố Hải Phòng tổ chức Lễ kỷ niệm 97 năm ngày Quốc tế Phụ nữ, 1967 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng đã trao Giải thưởng Lê Chân lần thứ nhất tôn vinh những gương mặt phụ nữ xuất sắc và được trao hàng năm vào dịp Quốc tế phụ nữ 8/3.